Schrijf je in!
Donaties
Als u ons werk zou willen steunen, dan kan dat door een donatie aan onze Stichting TeCiN op: ING bank rek. nummer 48.99.495 IBAN: NL 59 INGB 0004 8994 95 BIC: INGB NL 2A onder vermelding: Donatie
Bezoekers
Vul hier je e-mail adres in en je krijgt als eerste bericht!


 

Europese Unie

Logo Rechter hamer legal2

van 14 januari 2009
betreffende de bescherming van de consumenten met betrekking tot bepaalde aspecten van overeenkomsten betreffende gebruik in deeltijd, vakantieproducten van lange duur, doorverkoop en uitwisseling
(Voor de EER relevante tekst)
HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 95, Gezien het voorstel van de Commissie, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (1), Handelend volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (2),

Overwegende hetgeen volgt:
(1) Sinds de vaststelling van Richtlijn 94/47/EG van het Europees Parlement en van de Raad van 26 oktober 1994 betreffende de bescherming van de verkrijger voor wat bepaalde aspecten betreft van overeenkomsten inzake de
verkrijging van een recht van deeltijds gebruik van onroerende goederen (3), heeft gebruik in deeltijd (timesharing) zich verder ontwikkeld en zijn nieuwe soortgelijke vakantieproducten op de markt verschenen. Deze nieuwe
vakantieproducten en bepaalde aan gebruik in deeltijd gerelateerde transacties, zoals overeenkomsten inzake doorverkoop en inzake uitwisseling, vallen niet onder Richtlijn 94/47/EG. Bovendien is uit de ervaring met de
toepassing van Richtlijn 94/47/EG gebleken dat sommige onderwerpen die er wel al onder vallen, moeten worden geactualiseerd of verduidelijkt om te voorkomen dat producten worden ontwikkeld met het doel de onderhavige
richtlijn te omzeilen.

(2) De bestaande leemten in de regelgeving zorgen voor aanzienlijke concurrentieverstoringen en veroorzaken ernstige problemen voor de consumenten, waardoor de vlotte werking van de interne markt wordt belemmerd.
Richtlijn 94/47/EG moet dan ook worden vervangen door een nieuwe actuele richtlijn. Gezien het groeiende economische belang van het toerisme voor de lidstaten moeten snellere groei en hogere productiviteit in de sector
van gebruik in deeltijd en vakantieproducten van lange duur door middel van de vaststelling van gemeenschappelijke regels gestimuleerd worden.
(3) Om de rechtszekerheid te vergroten en de consumenten en de ondernemingen ten volle te laten profiteren van de voordelen van de interne markt, moeten de desbetreffende wetten van de lidstaten verder worden geharmoniseerd.
Derhalve moeten bepaalde aspecten van de marketing, verkoop en doorverkoop van producten met betrekking tot gebruik in deeltijd en van vakantieproducten van lange duur alsook de uitwisseling van rechten die uit
hoofde van overeenkomsten betreffende gebruik in deeltijd worden genoten, volledig worden geharmoniseerd.
Het mag de lidstaten niet worden toegestaan nationale bepalingen te handhaven of in te voeren die van deze richtlijn afwijken. Bij ontstentenis van dergelijke geharmoniseerde bepalingen moeten de lidstaten de vrijheid houden om nationale wetgeving, mits die in overeenstemming is met het Gemeenschapsrecht, te handhaven of in te voeren. Zo moet het voor lidstaten bijvoorbeeld mogelijk zijn bepalingen te handhaven of in te voeren ten aanzien van de gevolgen van het uitoefenen van het herroepingsrecht in rechtsbetrekkingen die zich buiten het toepassingsgebied van de onderhavige richtlijn situeren of bepalingen waaruit volgt dat geen verbintenis tussen de consument en een persoon die producten betreffende gebruik in deeltijd of vakantieproducten van lange duur verhandelt mag worden aangegaan, noch een betaling tussen hen mag plaatsvinden, zolang de consument de kredietovereenkomst ter financiering van de aanschaf van deze diensten niet heeft ondertekend.

(4) Deze richtlijn mag de lidstaten evenwel niet beletten de bepalingen van de richtlijn overeenkomstig het Gemeenschapsrecht toe te passen op gebieden die niet onder het toepassingsgebied ervan vallen. Daarom kan een lidstaat, met betrekking tot transacties die buiten het toepassingsgebied van deze richtlijn vallen, nationale wetgeving handhaven of invoeren die overeenstemt met een aantal of alle bepalingen van de richtlijn.

(5) De verschillende onder deze richtlijn vallende overeenkomsten moeten duidelijk worden gedefinieerd, op een wijze die voorkomt dat de bepalingen van deze richtlijn worden omzeild. L 33/10 NL Publicatieblad van de Europese Unie 3.2.2009

(1) PB C 44 van 16.2.2008, blz. 27.
(2) Advies van het Europees Parlement van 22 oktober 2008 (nog niet bekendgemaakt in het Publicatieblad) en besluit van de Raad van 18 december 2008.
(3) PB L 280 van 29.10.1994, blz. 83.
(6) Voor de toepassing van deze richtlijn moet onder overeenkomsten met betrekking tot overeenkomst betreffende gebruik in deeltijd niet de meervoudige reservering van accommodatie, waaronder hotelkamers, worden verstaan
indien deze meervoudige reservering qua rechten en plichten niet meer inhoudt dan een afzonderlijke reservering. Evenmin moeten onder overeenkomsten met betrekking tot gebruik in deeltijdovereenkomsten gewone
huurovereenkomsten worden verstaan, aangezien het bij deze laatste gaat om één aaneensluitende bezettingsperiode en niet om verschillende periodes.

(7) Voor de toepassing van deze richtlijn moeten onder overeenkomsten betreffende vakantieproducten van lange duur niet gewone klantenbindingsprogramma’s worden verstaan waarbij korting wordt gegeven op toekomstig verblijf in hotels van een bepaalde keten, aangezien het lidmaatschap niet tegen vergoeding wordt verworven of de door de consument te betalen vergoeding niet in de eerste plaats ten doel heeft kortingen of andere voordelen betreffende accommodatie te verkrijgen.

(8) Deze richtlijn dient het bepaalde in Richtlijn 90/314/EEG van de Raad van 13 juni 1990 betreffende pakketreizen, met inbegrip van vakantiepakketten en rondreispakketten (1), onverlet te laten.
(9) Volgens Richtlijn 2005/29/EG van het Europees Parlement en de Raad van 11 mei 2005 betreffende oneerlijke handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten op de interne markt („Richtlijn oneerlijke handelspraktijken”) (2) zijn misleidende, agressieve en andere oneerlijke handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten verboden. Gezien de aard van de producten en handelspraktijken bij gebruik in deeltijd, vakantieproducten van lange duur, doorverkoop en uitwisseling is het passend dat meer gedetailleerde en specifieke bepalingen worden aangenomen ten aanzien van informatieverplichtingen en verkoopevenementen. Het moet de consument duidelijk worden gemaakt dat uitnodigingen voor verkoopevenementen een commercieel doel hebben. De bepalingen betreffende de precontractuele informatie en de overeenkomst moeten worden verduidelijkt en geactualiseerd. Teneinde consumenten in de gelegenheid te stellen van de betreffende informatie kennis te nemen alvorens zij de overeenkomst aangaan, dient deze hun via goed toegankelijke middelen ter beschikking te worden gesteld.
(10) Consumenten moeten het recht hebben, dat hen door de handelaar niet mag worden ontzegd, om precontractuele informatie en de overeenkomst te verkrijgen in een door de betrokken consument gekozen en hem vertrouwde taal. Voorts moet het, teneinde de uitvoering en de eventuele gedwongen uitvoering van de overeenkomst te vergemakkelijken, de lidstaten worden toegestaan te bepalen dat ook andere taalversies van de overeenkomst aan de consument worden verstrekt.

(11) Om consumenten in staat te stellen volledig te begrijpen wat hun verplichtingen en rechten op grond van de overeenkomst zijn, moet een termijn worden vastgesteld waarbinnen zij de overeenkomst kunnen herroepen zonder dat zij deze herroeping hoeven te rechtvaardigen en zonder kosten hunnerzijds. Momenteel verschilt de duur van deze termijn van lidstaat tot lidstaat en uit ervaring blijkt dat de bij Richtlijn 94/47/EG bepaalde duur niet lang genoeg is. Deze termijn dient derhalve te worden verlengd, teneinde een hoog niveau van consumentenbescherming tot stand te brengen en voor de consumenten en handelaars meer duidelijkheid te scheppen. De lengte van de termijn en de voorwaarden voor en de gevolgen van de uitoefening van het recht op herroeping dienen te worden geharmoniseerd.

(12) De consument moet beschikken over effectieve rechtsmiddelen ingeval een handelaar de bepalingen betreffende precontractuele informatie of de overeenkomst niet naleeft, met name de bepalingen dat de overeenkomst alle vereiste informatie moet omvatten en dat de consument op het moment van sluiting een exemplaar van de overeenkomst moet ontvangen. Bovenop de rechtsmiddelen die bestaan krachtens de nationale wetgeving, moet de consument een verlengde herroepingstermijn genieten, wanneer de handelaar informatie niet heeft verstrekt. De uitoefening van het herroepingsrecht moet gedurende deze verlengde termijn kosteloos zijn, ongeacht de diensten die de consument eventueel heeft genoten. De verstrijking van de herroepingstermijn belet niet dat de consument een beroep doet op rechtsmiddelen overeenkomstig de nationale wetgeving wegens schending van de informatievereisten.

(13) Verordening (EEG, Euratom) nr. 1182/71 van de Raad van 3 juni 1971 houdende vaststelling van de regels die van toepassing zijn op termijnen, data en aanvangs- en vervaltijden (3) dient van toepassing te zijn op de berekening
van de termijnen in deze richtlijn.

(14) Het verbod op vooruitbetalingen aan de handelaar of aan een derde voordat de herroepingstermijn is verstreken, moet worden verduidelijkt om de bescherming van de consument te verbeteren. Ten aanzien van overeenkomsten
voor doorverkoop moet het verbod op vooruitbetalingen gelden totdat de eigenlijke verkoop heeft plaatsgevonden of de doorverkoopovereenkomst is beëindigd, maar het moet de lidstaten vrij staan om de mogelijkheid tot en de nadere bepalingen betreffende de definitieve betaling aan tussenpersonen in geval van beëindiging van de doorverkoopovereenkomst aan voorschriften te binden.

(15) Voor overeenkomsten betreffende vakantieproducten van lange duur mag bij de prijs die in het kader van een betalingsregeling met termijnen moet worden betaald, rekening worden gehouden met de mogelijkheid dat de na het eerste jaar te betalen bedragen worden aangepast teneinde ervoor te zorgen dat de reële waarde van de betalingstermijnen in kwestie gelijk blijft, bijvoorbeeld om rekening te houden met de inflatie.

(16) Bij herroeping door de consument van een overeenkomst waarbij de prijs volledig of gedeeltelijk is gedekt door een krediet dat door de handelaar of door een derde op grond van een regeling tussen die derde en de handelaar aan de consument is verleend, moet de kredietovereenkomst zonder enige kosten voor de consument worden beëindigd. Dit moet ook gelden voor overeenkomsten betreffende andere hieraan verwante diensten die door
de handelaar of door een derde partij op grond van een regeling tussen die derde partij en de handelaar worden verstrekt. 3.2.2009 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 33/11
(1) PB L 158 van 23.6.1990, blz. 59.
(2) PB L 149 van 11.6.2005, blz. 22. (3) PB L 124 van 8.6.1971, blz. 1.

(17) De consument mag niet verstoken blijven van de door deze richtlijn geboden bescherming wanneer het op de overeenkomst toepasselijke recht het recht van een lidstaat is. Welk recht op een overeenkomst toepasselijk is, moet worden bepaald volgens de communautaire regels inzake internationaal privaatrecht, in het bijzonder Verordening (EG) nr. 593/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 17 juni 2008 inzake het recht dat van toepassing is op verbintenissen uit overeenkomst (Rome I) (1). Volgens deze verordening kan het recht van een derde land toepasselijk zijn, in het bijzonder wanneer consumenten tijdens hun vakantie in een ander land dan het land waar zij normaal verblijven, door handelaars worden benaderd. Zulke handelspraktijken zijn gebruikelijk op het door deze richtlijn bestreken gebied en met de overeenkomsten zijn aanzienlijke geldbedragen gemoeid, en daarom is er een bijkomende waarborg nodig die ervoor zorgt dat de consument, in bepaalde specifieke gevallen, in het bijzonder wanneer rechtbanken in een lidstaat rechterlijke bevoegdheid hebben over de overeenkomst, niet verstoken blijft van de door deze richtlijn geboden bescherming. Deze benadering is in overeenstemming met de bijzondere behoeften inzake consumentenbescherming die voortvloeien uit de ingewikkelde, langdurige en in financieel opzicht belangrijke overeenkomsten die onder het toepassingsgebied van deze richtlijn vallen.

(18) Welke rechtbanken bevoegd zijn voor vorderingen die betrekking hebben op zaken die onder deze richtlijn vallen, dient te worden vastgesteld overeenkomstig Verordening (EG) nr. 44/2001 van de Raad van 22 december
2000 betreffende de rechterlijke bevoegdheid, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en handelszaken (2).

(19) Om ervoor te zorgen dat de bescherming die consumenten uit hoofde van deze richtlijn wordt geboden, volledig effectief is, met name wat de naleving van de informatievereisten, zowel in de precontractuele fase als in de
overeenkomst, door handelaars betreft, is het nodig dat de lidstaten doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties voor inbreuken op deze richtlijn vaststellen.

(20) Het is nodig ervoor te zorgen dat personen of organisaties die krachtens nationale wetgeving een rechtmatig belang bij de zaak hebben, beschikken over rechtsmiddelen om procedures tegen inbreuken op deze richtlijn in te
stellen.

(21) Het is nodig in de lidstaten geschikte en doeltreffende beroepsprocedures te ontwikkelen voor de beslechting van geschillen tussen consumenten en handelaren. Daartoe moeten de lidstaten de oprichting van openbare of
particuliere instanties voor buitengerechtelijke geschillenbeslechting aanmoedigen.

(22) De lidstaten moeten ervoor zorgen dat de consumenten efficiënt worden geïnformeerd over de nationale bepalingen tot omzetting van deze richtlijn, en zij moeten de handelaren en de houders van een gedragscode ertoe aanmoedigen om consumenten informatie te verstrekken over hun gedragscodes op dit gebied. Om een hoog niveau van consumentenbescherming te verzekeren kunnen consumentenorganisaties worden geïnformeerd over en betrokken bij het opstellen van de gedragscodes.

(23) Daar de doelstellingen van deze richtlijn niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt en derhalve beter op communautair niveau kunnen worden verwezenlijkt, kan de Gemeenschap overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag neergelegde subsidiariteitsbeginsel maatregelen nemen. Overeenkomstig het evenredigheidsbeginsel, zoals vastgelegd in bovengenoemd artikel, gaat deze richtlijn niet verder dan wat nodig is om de belemmeringen voor de interne markt weg te werken en een hoog niveau van consumentenbescherming tot stand te brengen.
(24) Deze richtlijn eerbiedigt de grondrechten en strookt met de beginselen die met name in het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden en het Handvest van de grondrechten
van de Europese Unie zijn neergelegd.

(25) Overeenkomstig punt 34 van het interinstitutioneel akkoord „Beter wetgeven” (3) worden de lidstaten aangespoord voor zichzelf en in het belang van de Gemeenschap hun eigen tabellen op te stellen die, voor zover mogelijk, het verband weergeven tussen de richtlijn en de omzettingsmaatregelen, en deze openbaar te maken,
HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:
Artikel 1
Doel en toepassingsgebied
1. Deze richtlijn heeft ten doel bij te dragen aan de goede werking van de interne markt en een hoog niveau van consumentenbescherming tot stand te brengen door middel van de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten ten aanzien van bepaalde aspecten van de marketing, verkoop en doorverkoop van producten betreffende gebruik in deeltijd en vakantieproducten van lange duur alsook van overeenkomsten inzake uitwisseling.
2. Deze richtlijn is van toepassing op transacties van handelaren jegens consumenten. Deze richtlijn doet geen afbreuk aan nationale wetgeving:
a) die voorziet in rechtsmiddelen uit het algemeen verbintenissenrecht;
b) die betrekking heeft op de registratie van onroerende of roerende goederen en de overdracht van onroerende goederen;
c) die betrekking heeft op vestigingsvoorwaarden, erkenningsregelingen of eisen inzake vergunningen, en
L 33/12 NL Publicatieblad van de Europese Unie 3.2.2009 (1) PB L 177 van 4.7.2008, blz. 6.
(2) PB L 12 van 16.1.2001, blz. 1. (3) PB C 321 van 31.12.2003, blz. 1.
d) die betrekking heeft op het bepalen van de juridische aard van de rechten die het voorwerp uitmaken van de in deze richtlijn bedoelde overeenkomsten.

Artikel 2
Definities
1. Voor de toepassing van deze richtlijn wordt verstaan onder:
a) „overeenkomst betreffende gebruik in deeltijd”: een overeenkomst met een looptijd van meer dan een jaar uit hoofde waarvan een consument tegen vergoeding het recht verkrijgt om één of meer overnachtingsaccommodaties voor meer dan één verblijfsperiode te gebruiken;
b) „overeenkomst betreffende een vakantieproduct van lange duur”: een overeenkomst met een looptijd van meer dan
een jaar uit hoofde waarvan een consument tegen vergoeding hoofdzakelijk het recht verkrijgt op kortingen op of
andere voordelen inzake accommodatie, al dan niet tezamen met reizen of andere diensten;
c) „doorverkoopovereenkomst”: een overeenkomst uit hoofde waarvan een handelaar een consument tegen vergoeding bijstaat om een recht van gebruik in deeltijd of een vakantieproduct van lange duur te verkopen of te kopen;
d) „uitwisselingsovereenkomst”: een overeenkomst uit hoofde waarvan een consument tegen vergoeding toetreedt tot een uitwisselingsysteem waarbij hem in ruil voor het feit dat hij tijdelijk aan anderen toegang verleent tot de rechten die hij uit hoofde van zijn overeenkomst betreffende gebruik in deeltijd geniet, toegang tot overnachtingsaccomodatie of andere diensten wordt geboden;
e) „handelaar”: een natuurlijke persoon of rechtspersoon die handelt voor doeleinden die betrekking hebben op zijn handels-, bedrijfs-, ambachts- of beroepsactiviteit, alsook degene die in naam van of ten behoeve van hem optreedt;
f) „consument”: een natuurlijke persoon die niet handelt in de uitoefening van zijn handels-, bedrijfs-, ambachts- of beroepsactiviteit;
g) „aanvullende overeenkomst”: een overeenkomst op grond waarvan de consument diensten geniet die betrekking hebben op een overeenkomst betreffende gebruik in deeltijd of een overeenkomst betreffende een vakantieproduct van lange duur, en die worden verleend door de handelaar of door een derde partij op grond van een overeenkomst tussen deze derde partij en de handelaar;
h) „duurzame gegevensdrager”: een hulpmiddel dat de consument dan wel de handelaar in staat stelt om persoonlijk aan hem gerichte informatie op te slaan op een wijze die deze informatie toegankelijk maakt voor toekomstig gebruik
gedurende een periode die is afgestemd op het doel waarvoor de informatie kan dienen, en die een ongewijzigde reproductie van de opgeslagen informatie mogelijk maakt;
i) „gedragscode”: een overeenkomst of een aantal niet bij wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen van een lidstaat voorgeschreven regels waarin wordt vastgesteld hoe handelaren die zich aan de code binden, zich moeten gedragen met betrekking tot één of meer bepaalde handelspraktijken of bedrijfssectoren;
j) „beheerder van een gedragscode”: een instantie, bijvoorbeeld een handelaar of een groep handelaren, die verantwoordelijk is voor het opstellen en herzien van een gedragscode en/of voor het toezicht op de naleving ervan door degenen die zich eraan hebben gebonden.
2. Voor de berekening van de looptijd van overeenkomsten betreffende gebruik in deeltijd of betreffende een vakantieproduct van lange duur zoals gedefinieerd in lid 1, onder a) respectievelijk
b), wordt rekening gehouden met iedere bepaling in de overeenkomst die een stilzwijgende of andere verlengingmogelijk maakt.

Artikel 3
Reclame
1. De lidstaten zorgen ervoor dat in iedere reclame wordt vermeld dat de in artikel 4, lid 1, bedoelde informatie kan worden verkregen, en waar deze kan worden verkregen.
2. Wanneer tijdens een promotie- of verkoopevenement aan een consument persoonlijk een overeenkomst betreffende gebruik in deeltijd, een overeenkomst betreffende een vakantieproduct van lange duur, een uitwisselingsovereenkomst of een doorverkoopovereenkomst wordt aangeboden, geeft de handelaar in de uitnodiging duidelijk de commerciële aard en bedoeling van dat evenement te kennen.
3. De in artikel 4, lid 1, bedoelde informatie dient tijdens het evenement voor de consument voortdurend beschikbaar te zijn.
4. Producten betreffende gebruik in deeltijd en vakantieproducten van lange duur mogen niet als investeringen op de markt worden gebracht of verkocht.

Artikel 4
Precontractuele informatie
1. Geruime tijd voordat de consument door een overeenkomst of een aanbod wordt gebonden, verstrekt de handelaar hem, op een duidelijke en voor hem begrijpelijke wijze, de volgende nauwkeurige en toereikende informatie:
a) indien het gaat om een overeenkomst betreffende gebruik in deeltijd: via het standaardinformatieformulier in bijlage I, alsook de informatie die is opgesomd in deel 3 van dat formulier;
b) indien het gaat om een overeenkomst betreffende een vakantieproduct van lange duur: via het standaardinformatieformulier in bijlage II, alsook de informatie die is opgesomd in deel 3 van dat formulier;
3.2.2009 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 33/13
c) indien het gaat om een overeenkomst tot doorverkoop: via het standaardinformatieformulier in bijlage III, alsook de informatie die is opgesomd in deel 3 van dat formulier;

d) indien het gaat om een uitwisselingsovereenkomst: via het standaardinformatieformulier in bijlage IV, alsook de informatie die is opgesomd in deel 3 van dat formulier.
2. De in lid 1 bedoelde informatie wordt kosteloos door de handelaar verstrekt op papier of op een andere duurzame gegevensdrager die voor de consument gemakkelijk toegankelijk is.
3. De lidstaten dragen er zorg voor dat de in lid 1 bedoelde informatie wordt opgesteld in de taal, of een van de talen van de lidstaat waar de consument woont of waarvan hij onderdaan is, naar diens keuze, mits deze een van de officiële talen van de Gemeenschap is.

Artikel 5
De overeenkomst betreffende gebruik in deeltijd, overeenkomst betreffende een vakantieproduct van lange duur, uitwisselingsovereenkomst of doorverkoop overeenkomst
1. De lidstaten zien erop toe dat de overeenkomst schriftelijk wordt opgesteld, op papier of op een andere duurzame gegevensdrager, en opgesteld is in de taal of een van de talen van de lidstaat waar de consument woont of waarvan hij onderdaan is, naar diens keuze, mits deze taal een van de officiële talen van de Gemeenschap is. De lidstaat waar de consument woont, kan evenwel voorschrijven dat daarenboven:
a) de overeenkomst in alle gevallen in de of een van de talen van die lidstaat aan de consument wordt verstrekt, mits deze taal een van de officiële talen van de Gemeenschap is;
b) indien het gaat om een overeenkomst betreffende gebruik in deeltijd van een bepaald onroerend goed, de handelaar de consument een eensluidend verklaarde vertaling verstrekt van de overeenkomst in de taal of een van de talen van de lidstaat waar het onroerend goed gelegen is, mits deze een van de officiële talen van de Gemeenschap is.
De lidstaat op het grondgebied waarvan de handelaar zijn verkoopactiviteiten uitoefent, kan eisen dat de overeenkomst in alle gevallen in de taal of een van de talen van die lidstaat aan de consument wordt verstrekt, mits deze taal een van de officiële talen van de Gemeenschap is.

2. De in artikel 4, lid 1, bedoelde informatie vormt een integrerend deel van de overeenkomst en wordt niet gewijzigd, tenzij de partijen uitdrukkelijk anders overeenkomen of de wijzigingen het gevolg zijn van ongewone en onvoorzienbare omstandigheden buiten de macht van de handelaar en waarvan hij de gevolgen niet kan vermijden, zelfs als alle zorg zou zijn betracht. Deze wijzigingen worden, voordat de overeenkomst wordt gesloten, aan de consument meegedeeld op papier of op een andere duurzame gegevensdrager die voor hem gemakkelijk toegankelijk is. Deze wijzigingen worden uitdrukkelijk in de overeenkomst vermeld.

3. Naast de in artikel 4, lid 1, bedoelde informatie vermeldt de overeenkomst:
a) de identiteit, de verblijfplaats en de handtekening van alle partijen, en
b) de datum en de plaats van sluiting van de overeenkomst.

4. Voordat de overeenkomst wordt gesloten, vestigt de handelaar uitdrukkelijk de aandacht van de consument op het bestaan van het herroepingsrecht, de duur van de herroepingstermijn bedoeld in artikel 6 en het verbod van vooruitbetalingen tijdens de herroepingstermijn bedoeld in artikel 9. De desbetreffende bepalingen van de overeenkomst worden door de consument afzonderlijk ondertekend. De overeenkomst omvat een afzonderlijk standaardformulier voor herroeping naar het model in bijlage V, dat ten doel heeft de uitoefening van het recht van herroeping overeenkomstig artikel 6 te vergemakkelijken.
5. De consument ontvangt op het moment van sluiting van de overeenkomst een exemplaar of exemplaren van de overeenkomst.

Artikel 6
Herroepingsrecht
1. Bovenop de rechtsmiddelen die de consument krachtens de nationale wetgeving ter beschikking staan in geval van een overtreding van de bepalingen van deze richtlijn, zorgen de lidstaten ervoor dat de consument een termijn van veertien kalenderdagen krijgt om zonder opgave van redenen de overeenkomst betreffende gebruik in deeltijd, overeenkomst betreffende een vakantieproduct van lage duur, uitwisselingsovereenkomst of doorverkoopovereenkomst te herroepen.
2. De herroepingstermijn wordt berekend:
a) vanaf de dag waarop de overeenkomst dan wel een bindende voorovereenkomst wordt gesloten, of
b) vanaf de dag waarop de consument de overeenkomst of de eventuele bindende voorovereenkomst ontvangt indien die dag later is dan de onder a) bedoelde dag. L 33/14 NL Publicatieblad van de Europese Unie 3.2.2009
3. De herroepingstermijn verstrijkt:
a) indien de consument niet schriftelijk, op papier of op een andere duurzame gegevensdrager, een afzonderlijk, door de handelaar ingevuld standaardformulier voor herroeping, als voorgeschreven door artikel 5, lid 4, is verstrekt, binnen een jaar en veertien kalenderdagen na de in lid 2 van dit artikel bedoelde dag.
b) indien de consument niet schriftelijk, op papier of op een andere duurzame gegevensdrager, de in artikel 4, lid 1, bedoelde informatie, inclusief het toepasselijke standaardinformatieformulier opgenomen in bijlage I tot IV is verstrekt, binnen drie maanden en veertien kalenderdagen na de in lid 2 van dit artikel bedoelde dag. Voorts voorzien de lidstaten in passende sancties overeenkomstig artikel 15, in het bijzonder voor gevallen waarin de handelaar bij het verstrijken van de herroepingstermijn niet voldaan heeft aan de informatie-eisen krachtens deze richtlijn.
4. Indien de consument schriftelijk, op papier of op een andere duurzame gegevensdrager een afzonderlijk, door de handelaar ingevuld standaardformulier voor herroeping, als voorgeschreven door artikel 5, lid 4, is verstrekt binnen een jaar na de dag bedoeld in lid 2 van dit artikel, begint de herroepingstermijn te lopen vanaf de dag waarop de consument dat formulier heeft ontvangen. Indien de consument schriftelijk, op papier of op een andere duurzame gegevensdrager, de in artikel 4, lid 1, bedoelde informatie, inclusief het toepasselijke standaardinformatieformulier opgenomen in bijlage I tot IV is verstrekt binnen drie maanden na de in lid 2 van dit artikel bedoelde dag, begint de herroepingstermijn te lopen vanaf de dag waarop de consument deze informatie heeft ontvangen.
5. Indien de uitwisselingsovereenkomst aan de consument wordt aangeboden tezamen met en op het zelfde tijdstip als de overeenkomst betreffende gebruik in deeltijd, geldt voor beide overeenkomsten slechts een enkele herroepingstermijn overeenkomstig lid 1. De herroepingstermijn voor beide overeenkomsten wordt berekend overeenkomstig hetgeen in lid 2 ten aanzien van de overeenkomst betreffende gebruik in deeltijd bepaald is.

Artikel 7
Voorwaarden voor de uitoefening van het herroepingsrecht.

Wanneer de consument het voornemen heeft het herroepingsrecht uit te oefenen, stelt hij voor het verstrijken van de herroepingstermijn de handelaar op papier of op een andere duurzame gegevensdrager in kennis van zijn besluit te herroepen. De consument kan daartoe gebruikmaken van het standaardformulier voor herroeping opgenomen in bijlage V, dat de handelaar hem overeenkomstig artikel 5, lid 4, heeft verstrekt. De kennisgeving is tijdig indien zij verzonden is voor het verstrijken van de herroepingstermijn.

Artikel 8
Gevolgen van de uitoefening van het herroepingsrecht
1. Door de uitoefening van het herroepingsrecht door de consument worden de partijen bevrijd van de verplichting om de overeenkomst uit te voeren.
2. Aan de consument die het herroepingsrecht uitoefent, mogen geen kosten worden aangerekend, noch mag deze in enig opzicht aansprakelijk worden gesteld voor diensten die hem voorafgaand aan de herroeping kunnen zijn geleverd.

Artikel 9
Vooruitbetalingen
1. De lidstaten stellen, ten aanzien van overeenkomsten betreffende gebruik in deeltijd, overeenkomsten betreffende vakantieproducten van lange duur en uitwisselingsovereenkomsten, een verbod in op vooruitbetalingen, de verstrekking van garanties, de reservering van geld op rekeningen, de uitdrukkelijke erkenning van schuld of op elke andere vergoeding aan de handelaar of aan derden door de consument vóór het eind van de herroepingstermijn krachtens artikel 6.
2. De lidstaten stellen ten aanzien van doorverkoop overeenkomsten een verbod in op vooruitbetalingen, verstrekking van garanties, reservering van geld op rekeningen, uitdrukkelijke erkenning van schuld of op elke andere vergoeding aan de handelaar of aan derden door de consument voordat de eigenlijke verkoop heeft plaatsgevonden of de doorverkoop overeenkomst op andere wijze wordt beëindigd.

Artikel 10
Specifieke bepalingen over overeenkomsten betreffende een vakantieproduct van lange duur
1. Voor overeenkomsten betreffende vakantieproducten van lange duur dienen de betalingen plaats te vinden volgens een betalingsregeling met termijnen. Iedere betaling van de in de overeenkomst vastgestelde prijs buiten de betalingsregeling met termijnen om is verboden. De betalingen, met inbegrip van de eventuele ledencontributie, worden verdeeld in gelijke jaarlijkse termijnen. De handelaar zendt ten minste veertien kalenderdagen voor elke vervaldag schriftelijk op papier of op een andere duurzame gegevensdrager, een verzoek om betaling.
2. Vanaf de tweede betalingstermijn kan de consument binnen veertien dagen na ontvangst van het betalingsverzoek voor iedere termijn de overeenkomst zonder enige sanctie beëindigen middels een hiertoe strekkende mededeling aan de handelaar. Dit recht laat de rechten tot het beëindigen van overeenkomsten uit hoofde van de bestaande nationale wetgeving onverlet.

Artikel 11
Beëindiging van aanvullende overeenkomsten
1. De lidstaten zorgen ervoor dat, als de consument zijn recht uitoefent om de overeenkomst betreffende gebruik in deeltijd of de overeenkomst betreffende een vakantieproduct van lange duur te herroepen, alle hieraan gekoppelde uitwisselingsovereenkomsten en alle andere aanvullende overeenkomsten, automatisch en zonder kosten voor de consument worden beëindigd. 3.2.2009 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 33/15
2. Onverminderd artikel 15 van Richtlijn 2008/48/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2008 inzake kredietovereenkomsten voor consumenten (1), wordt, indien de prijs volledig of gedeeltelijk is gedekt door een krediet dat door de handelaar of door een derde op grond van een regeling tussen die derde en de handelaar aan de consument is verleend, de kredietovereenkomst zonder kosten voor de consument beëindigd indien de consument zijn recht om de overeenkomst betreffende gebruik in deeltijd, overeenkomst betreffende een vakantieproduct van lange duur, doorverkoopovereenkomst of uitwisselingsovereenkomst te herroepen, uitoefent.
3. De lidstaten stellen gedetailleerde voorschriften voor de beëindiging van dergelijke overeenkomsten vast.

Artikel 12

Dwingend karakter van de richtlijn en toepassing op internationale gevallen
1. De lidstaten zorgen ervoor dat, wanneer het op de overeenkomst toepasselijke recht het recht van een lidstaat is, de
consument geen afstand mag doen van de rechten die deze richtlijn hem verleent.
2. Wanneer het toepasselijke recht het recht van een derde land is, wordt de consument de bescherming die wordt geboden door deze richtlijn, zoals geïmplementeerd in de lidstaat van de rechter, niet ontnomen indien:
— één van de onroerende goederen in kwestie zich op het grondgebied van een lidstaat bevindt, of
— in geval van een overeenkomst die niet rechtstreeks betrekking heeft op onroerend goed, de handelaar zijn handels- of beroepsactiviteit verricht in een lidstaat of deze activiteit met enigerlei middel richt op een lidstaat, en de overeenkomst onder die activiteit valt.

Artikel 13
Gerechtelijke en bestuurlijke handhaving
1. De lidstaten zorgen voor passende en doeltreffende middelen zodat de naleving van deze richtlijn door handelaren in het belang van de consument wordt verzekerd.
2. De in lid 1 bedoelde middelen omvatten bepalingen volgens welke een of meer van onderstaande instanties, als bepaald door het nationale recht, gerechtigd worden zich overeenkomstig het nationale recht tot de bevoegde rechterlijke of bestuurlijke instanties te wenden om de nationale bepalingen ter uitvoering van deze richtlijn te doen naleven:
a) instanties en autoriteiten van de overheid dan wel vertegenwoordigers ervan;
b) consumentenorganisaties die een rechtmatig belang hebben bij de bescherming van de consument;
c) beroepsorganisaties die een rechtmatig belang hebben bij een optreden in rechte.

Artikel 14
Consumentenvoorlichting en buitengerechtelijk beroep
1. De lidstaten nemen passende maatregelen om de consumenten in te lichten over het nationale recht tot omzetting van deze richtlijn en moedigen handelaren en beheerders van gedragscodes waar nodig aan de consumenten in te lichten over hun gedragscodes. De Commissie moedigt aan dat op Gemeenschapsniveau overeenkomstig het Gemeenschapsrecht, in het bijzonder door beroepsorden, -organisaties en -verenigingen, gedragscodes worden opgesteld om de uitvoering van deze richtlijn te vergemakkelijken. Zij moedigt handelaren en hun sectorale organisaties ook aan om de consument over alle dergelijke codes te informeren, inclusief, indien nodig, door middel van een specifieke markering.
2. De lidstaten stimuleren dat er passende en doeltreffende buitengerechtelijke klachten- en beroepsprocedures voor de beslechting van consumentengeschillen op grond van deze richtlijn worden ingevoerd en ontwikkeld, en moedigen, waar passend, de handelaren en hun sectorale organisaties aan de consumenten over het bestaan van zulke procedures in te lichten.

Artikel 15
Sancties
1. De lidstaten voorzien in passende sancties voor het geval dat een handelaar de krachtens deze richtlijn vastgestelde nationale bepalingen niet naleeft.
2. Deze sancties zijn doeltreffend, evenredig en afschrikkend.

Artikel 16
Omzetting
1. De lidstaten dienen uiterlijk op 23 februari 2011 de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen vast te stellen en bekend te maken die nodig zijn om aan deze richtlijn te voldoen. Zij delen de Commissie de tekst van die bepalingen onverwijld mee. Zij passen die bepalingen toe vanaf 23 februari 2011. Wanneer de lidstaten die bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen zelf of bij de officiële bekendmaking daarvan naar deze richtlijn verwezen. De regels voor die verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten.
2. De lidstaten delen de Commissie de tekst van de belangrijkste bepalingen van intern recht mede die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen. L 33/16 NL Publicatieblad van de Europese Unie 3.2.2009
(1) PB L 133 van 22.5.2008, blz. 66.

Artikel 17
Evaluatie
De Commissie evalueert deze richtlijn en brengt bij het Europees Parlement en de Raad verslag uit uiterlijk op 23 februari 2014. Zo nodig doet zij nieuwe voorstellen om de richtlijn aan de zich ter zake voordoende ontwikkelingen aan te passen. De Commissie kan de lidstaten en de nationale regelgevingsinstanties om informatie verzoeken.

Artikel 18
Intrekking
Richtlijn 94/47/EG wordt ingetrokken. Verwijzingen naar de ingetrokken richtlijn gelden als verwijzingen naar deze richtlijn en worden gelezen volgens de in bijlage VI opgenomen transponeringstabel.

Artikel 19
Inwerkingtreding
Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Artikel 20
Adressaten
Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Straatsburg, 14 januari 2009.
Voor het Europees Parlement
De voorzitter
H.-G. PÖTTERING
Voor de Raad
De voorzitter
A. VONDRA
3.2.2009 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 33/17

BIJLAGE I
STANDAARDINFORMATIEFORMULIER VOOR OVEREENKOMSTEN BETREFFENDE GEBRUIK IN DEELTIJD
L 33/18 NL Publicatieblad van de Europese Unie 3.2.2009
3.2.2009 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 33/19
L 33/20 NL Publicatieblad van de Europese Unie 3.2.2009

BIJLAGE II
STANDAARDINFORMATIEFORMULIER VOOR OVEREENKOMSTEN BETREFFENDE VAKANTIEPRODUCTEN VAN LANGE DUUR
3.2.2009 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 33/21
L 33/22 NL Publicatieblad van de Europese Unie 3.2.2009

BIJLAGE III
STANDAARDINFORMATIEFORMULIER VOOR DOORVERKOOPOVEREENKOMSTEN
3.2.2009 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 33/23
L 33/24 NL Publicatieblad van de Europese Unie 3.2.2009

BIJLAGE IV
STANDAARDINFORMATIEFORMULIER VOOR UITWISSELINGSOVEREENKOMSTEN
3.2.2009 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 33/25
L 33/26 NL Publicatieblad van de Europese Unie 3.2.2009

BIJLAGE V
AFZONDERLIJK HERROEPINGSFORMULIER OM DE UITOEFENING VAN HET RECHT VAN HERROEPING TE VERGEMAKKELIJKEN
3.2.2009 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 33/27

BIJLAGE VI
CONCORDANTIETABEL VAN DE BEPALINGEN VAN DEZE RICHTLIJN EN RICHTLIJN 94/47/EG
Richtlijn 94/47/EG Deze richtlijn
Artikel 1, eerste alinea Artikel 1, lid 1, en artikel 1, lid 2, eerste alinea
Artikel 1, tweede alinea —
Artikel 1, derde alinea Artikel 1, lid 2, tweede alinea
Artikel 2, eerste streepje Artikel 2, lid 1, onder a)
— Artikel 2, lid 1, onder b) (nieuw)
— Artikel 2, lid 1, onder c) (nieuw)
— Artikel 2, lid 1, onder d) (nieuw)
Artikel 2, tweede streepje —
Artikel 2, derde streepje Artikel 2, lid 1, onder e)
Artikel 2, vierde streepje Artikel 2, lid 1, onder f)
— Artikel 2, lid 1, onder g) (nieuw)
— Artikel 2, lid 1, onder h) (nieuw)
— Artikel 2, lid 1, onder i) (nieuw)
— Artikel 2, lid 1, onder j) (nieuw)
— Artikel 2, lid 2 (nieuw)
Artikel 3, lid 1 Artikel 4, lid 1
Artikel 3, lid 2 Artikel 5, lid 2
Artikel 3, lid 3 Artikel 3, lid 1
— Artikel 3, lid 2 (nieuw)
— Artikel 3, lid 3 (nieuw)
— Artikel 3, lid 4 (nieuw)
Artikel 4, eerste streepje Artikel 5, lid 1, eerste alinea en artikel 5, lid 2, eerste alinea
Artikel 4, tweede streepje Artikel 4, lid 3 en artikel 5, lid 1
— Artikel 4, lid 2 (nieuw)
— Artikel 5, lid 4 (nieuw)
— Artikel 5, lid 5 (nieuw)
Artikel 5, lid 1, inleidende zin Artikel 6, lid 1, eerste alinea
Artikel 5, lid 1, eerste streepje Artikel 6, lid 1 en artikel 6, lid 2
Artikel 5, lid 1, tweede streepje Artikel 6, lid 3 en artikel 6, lid 4
Artikel 5, lid 1, derde streepje Artikel 6, lid 3
— Artikel 6, lid 5 (nieuw)
L 33/28 NL Publicatieblad van de Europese Unie 3.2.2009
Richtlijn 94/47/EG Deze richtlijn
Artikel 5, lid 2 Artikel 7
— Artikel 8, lid 1 (nieuw)
Artikel 5, lid 3 Artikel 8, lid 2
Artikel 5, lid 4 Artikel 8, lid 2
Artikel 6 Artikel 9, lid 1
— Artikel 9, lid 2 (nieuw)
— Artikel 10, lid 1 (nieuw)
— Artikel 10, lid 2 (nieuw)
— Artikel 11, lid 1 (nieuw)
Artikel 7, eerste alinea Artikel 11, lid 2
Artikel 7, tweede alinea Artikel 11, lid 3
Artikel 8 Artikel 12, lid 1
Artikel 9 Artikel 12, lid 2
Artikel 10 Artikelen 13 en 15
Artikel 11 —
— Artikel 14, lid 1 (nieuw)
— Artikel 14, lid 2 (nieuw)
Artikel 12 Artikel 16
— Artikel 17 (nieuw)
— Artikel 18 (nieuw)
— Artikel 19 (nieuw)
Artikel 13 Artikel 20
Bijlage Bijlage I
Bijlage, punt a) Artikel 5, lid 3, onder a) en bijlage I, deel 1, eerste rij
Bijlage, punt b) Bijlage I, deel 1, derde rij, en bijlage I, deel 3, punt 1, eerste
streepje
Bijlage, punt c) Bijlage I, deel 1, tweede rij, en bijlage I, deel 3, punt 2,
eerste streepje
Bijlage, punt d), onder 1 Bijlage I, deel 3, punt 3, eerste streepje
Bijlage, punt d), onder 2 Bijlage I, deel 1, vierde rij, en bijlage I, deel 3, punt 3,
tweede streepje
Bijlage, punt d), onder 3 Bijlage I, deel 3, punt 3, derde streepje
Bijlage, punt d), onder 4 Bijlage I, deel 3, punt 3, eerste streepje
Bijlage, punt d), onder 5 Bijlage I, deel 3, punt 3, vierde streepje
Bijlage, punt e) Bijlage I, deel 1, zesde rij, en bijlage I, deel 3, punt 2,
tweede streepje
3.2.2009 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 33/29
Richtlijn 94/47/EG Deze richtlijn
Bijlage, punt f) Bijlage I, deel 1, zesde rij, en bijlage I, deel 3, punt 2, derde
streepje
Bijlage, punt g) Bijlage I, deel 3, punt 6, eerste streepje
Bijlage, punt h) Bijlage I, deel 1, vierde rij
Bijlage, punt i) Bijlage I, deel 1, vijfde en zesde rij, en bijlage I, deel 3, punt
4, eerste streepje
Bijlage, punt j) Bijlage I, deel 2, derde streepje
Bijlage, punt k) Bijlage I, deel 2, zevende rij, en bijlage I, deel 3, punt 6,
tweede streepje
Bijlage, punt l) Bijlage I, deel 2, eerste en derde streepje, bijlage I, deel 3,
punt 5, eerste streepje en bijlage V (nieuw)
Bijlage, punt m) Artikel 5, lid 3, onder b)
— Bijlage I, deel 1, achtste rij (nieuw)
— Bijlage I, deel 2, tweede streepje (nieuw)
— Bijlage I, deel 2, vierde streepje (nieuw)
— Bijlage I, deel 3, punt 1, tweede streepje (nieuw)
— Bijlage I, deel 3, punt 4, tweede streepje (nieuw)
— Bijlage I, deel 3, punt 5, tweede streepje (nieuw)
— Bijlage I, deel 3, punt 6, derde streepje (nieuw)
— Bijlage I, deel 3, punt 6, vierde streepje (nieuw)
— Bijlagen II tot en met V (nieuw)
L 33/30 NL Publicatieblad van de Europese Unie 3.2.2009

Hebt u of een naaste ook een slechte ervaring gehad met een timeshare gerelateerde onderneming als bedoeld in dit artikel, laat het ons weten en met wie, meld het ons per mail : !

 timesharesprookjeofnachtmerrie@gmail.com

© TeCiN 2008, op dit artikel rust copyright.

copyscape-banner-white-200x25Een gewaarschuwd mens

logo Consuwijzer

logo ecc 2

Persbericht | 25-01-2011

Consumenten worden straks beter beschermd als zij een zogeheten timeshare – overeenkomst sluiten of lid worden van een vakantieclub.

Dit blijkt uit een wetsvoorstel van de ministers Opstelten en Verhagen waarmee de Eerste kamer vandaag heeft ingestemd. het gaat om een nieuwe Europese richtlijn over timeshare die in Nederlandse wetgeving wordt omgezet.

De regeling treedt op 23 februari 2011 in werking.

Gerechts logo

Bij timesharing krijgt de consument het recht om elk jaar een week of langer in een vakantiehuisje of een andere accommodatie te verblijven.

Vooral in Spanje en Griekenland, maar ook in Italie, Engeland en Ierland liggen veel vakantieparken waar accommodaties op basis van timesharing worden aangeboden.

Consumenten die lid zijn van een vakantieclub komen in aanmerking voor korting op vakanties.

De oude richtlijn uit 1994 biedt weliswaar bescherming tegen agressieve verkoopmethodes van handelaren in timeshares door de consument bedenktijd te geven en vooruitbetalingen te verbieden, maar sluit niet meer aan bij de huidige praktijk ( want niemand houd zich hieraan ).

Zo zijn er in de afgelopen jaren nieuwe vormen van timesharing op de markt gekomen, die het noodzakelijk maakten om de bescherming van de consument uit te breiden.

Daarom vallen niet langer alleen vakantiehuisjes onder de nieuwe regeling, maar ook de timesharing van boten, caravans of het lidmaatschap van een vakantieclub.

Verder wordt de bescherming uitgebreid naar aan timeshare gerelateerde diensten, zoals assistentie bij de verkoop en uitwisseling van timeshares.

In die gevallen ondersteunt de handelaar de consument bij de overdracht of overname van een timeshare of een vakantieproduct van lange duur.

Daarnaast komen er standaardinformatieformulieren, die het de handelaar eenvoudiger maken om aan zijn informatieverplichtingen te voldoen en de kwaliteit van de informatievoorziening aan de consument te bevorderen.

Ook krijgen consumenten meer bedenktijd na het sluiten van een overeenkomst : 14 in plaats van 10 dagen.

De consumentenautoriteit let op de naleving van de nieuwe regels.

Bron : www.rijksoverheid.nl

Hebt u of een naaste ook een slechte ervaring gehad met een timeshare gerelateerde onderneming als bedoeld in dit artikel, laat het ons weten en met wie, meld het ons per mail : !

 timesharesprookjeofnachtmerrie@gmail.com

© TeCiN 2008, op dit artikel rust copyright.

copyscape-banner-white-200x25Een gewaarschuwd mens

    Translate to:

Categorieën